Aan het begin van het nieuwe schooljaar zijn er verschillende initiatieven om het lezen bij kinderen te bevorderen, zoals de Les-mar-foar-wiken van de Afûk. Op basisschool De Spoarsiker in Echtenerbrug zijn ze goed doordrongen van het belang van goed leesonderwijs. Dagelijks wordt er een uur besteed aan leesonderwijs. “Wy fine it wichtich om it lêzen aardich te meitsjen.”
Jildou Kroes is leerkracht van groep 8 van basisschool De Spoarsiker in Echtenerbrug. “Lêze is hiel wichtich. Dêrom jouwe we der sûnt dit jier in ekstra soad omtinken oan.”
Per dag wordt er tijdens de ochtendpauze een half uur voorgelezen, zodat kinderen echt in het verhaal komen. Na de middagpauze wordt er om 12.30 uur een half uur in stilte gelezen. “We fine it ek wichtich dat bern yn harren eigen boek komme.”
Jens is één van de leerlingen die bij juf Jildou in de klas zit. Op dit moment leest hij in een humoristisch boek van meer dan 400 pagina’s. “Der moatte wol wat plaatsjes by sitte, oars fyn ik it wat saai wurden.”

Over het half uurtje zelf lezen twijfelt hij even. “Soms fyn ik it wol dreech om der sa nei it skoft yn te kommen, mar it is ek wol lekker rêstich sa nei in drokke pauze.”
Rixt is een van de andere leerlingen. Het boek waarin zij nu leest kreeg ze als tip van de juf. “It is in moai boek, mei in spannend ferhaal.” Thuis leest ze eigenlijk niet. “Dan bin ik drok mei oare saken lykas ‘game’ of ik praat mei ien ôf om te boartsjen.”
Enthousiasme belangrijk
Volgens Jildou helpt het mee dat zij als leerkracht ook enthousiast is over lezen. “As je mei enthousiasme in soad prate oer lêze, dan fernimme de bern dat oan je en giene sy it lêzen ek aardiger finen.

Volgens de leerkracht is het door het leesonderwijs duidelijk merkbaar dat het lezen van leerlingen erop vooruit gaat. “As se in soad lêskilometers meitsje geane se it fansels aardicher fynen. Hoe mear as dat se lêze hoe ienfâldicher it wurdt, en dertroch geane se foarút.”
Friese taal integreren
Wat betreft het Friese onderwijs streeft de school ernaar om behalve alleen het vak Fries, de taal ook te integreren in het leesonderwijs. “Wy wurkje mei thema’s. Op dit stuit is dat ‘Reis de wereld rond’. We besykje dêr dan in moai Frysk foarlêsboek by te sykjen sadat bern op die manier ek wer wat nijs leare.”
“As it in hiel moai themaboek is, brûke we die direkt yn it Frysk. Yn bygelyks groep 5 wurdt it boek earst yn it Nederlânsk foarlêzen en dernei yn it Frysk sadat de bern de ferskillen ek kinne werkenne.”

Jildou benadrukt dat leesonderwijs belangrijk is in het (basis)onderwijs.”Hjoed-de-dei geane bern steeds minder lêzen, it is wichtich om lêzen aardich te meitsjen. Troch de opdrachten by begripend lêzen sjogge in soad bern lêzen as in straf, wylst it sa moai kin wêze.”
Wy fine it wichtich dat se der plezier yn krije en dat se it hopelijk nei skoaltiid as hobby trochsette. Dertroch krije je mear belettere bern.”
Lês-mar-foar-wiken
Elk jaar in september worden door Afûk de Lês-mar-foar-wiken (Lees-maar-voor-weken) georganiseerd. Met deze jaarlijkse campagne wordt aandacht gevraagd voor het voorlezen in het Fries aan kinderen van 2 t/m 8 jaar. Overal in Fryslân wordt (extra) voorgelezen in het Fries: op de kinderopvang, bij gastouders, op scholen en thuis. Deze actie loopt dit jaar van 1 tot en met 26 september.




