In 2015 werden de eerste appelbomen geplant naast de boerderij waar Yde Yntema opgegroeid is. Toen de appelbomen volgroeid waren, konden de eerste flessen appelcider gemaakt worden. 10 jaar later is Ciderij Hâld Moed vol in productie met Yntema als drijvende kracht.
Ruim 30 jaar woonde Yntema in Engeland en kwam hij tijdens het oogstseizoen af en toe naar de boerderij in Hemelum. Ondertussen is hij weer terugverhuisd naar zijn oude stek.
De drukste periode vindt plaats in de herfst en winter, wanneer de appelen geoogst en geperst worden. In de zomerperiode wordt er enkel onderhoud uitgevoerd, zoals het maaien van het gras.
Hâld Moed
Het idee om zelf cider te maken ontstond jaren geleden. “Ik dronk geen bier en vond cider wel een aardig drankje,” vertelt Yntema. “Ik vertelde het aan mijn vrouw en zij vond het ook een goed idee.”
Yntema zijn vader was melkveehouder en had een stukje land over. En dus werden er uiteindelijk 650 bomen geplant, met op elke rij een andere appelsoort. “De eerste cider was wat aan de droge kant. Toen heb ik in Engeland een cidercursus gevolgd om de kneepjes van het vak te leren.”
De naam Hâld Moed is niet uit het niets ontstaan. De woorden staan ook op het hek voor het erf van de familie Yntema. Ondertussen heeft het houten hek plaats gemaakt voor een stalen hek, nog altijd met dezelfde tekst. “Dat heeft mijn opa er in de oorlog op geschilderd. Het heeft er altijd op gestaan en daarom heb ik de ciderij zo genoemd.”
Een eerbetoon wil Yntema het niet noemen, “het is een herinnering.”
Wijn, maar dan anders
Het maken van cider is een proces dat niet veel verschilt van het maken van andere soorten alcohol, vertelt Yntema.
“Cider is eigenlijk wijn, maar dan met appels in plaats van druiven. Het wordt geperst, vergist en gerijpt.” Alles gebeurt bij Yntema zo natuurlijk mogelijk. “Er wordt niet gespoten, het gemaaide gras laten we liggen als compost en bijen zorgen voor de verstuiving.”
Dit jaar wordt er ook geëxperimenteerd met wilde vergisting, met dank aan een vriend die hem een aantal jaar terug is gaan helpen. “Ik heb zelf niks tegen gist uit een pakje, maar het is wel mooi om het zo natuurlijk mogelijk te doen,” aldus Yntema.
Op de ciderij helpen veelvuldig vrijwilligers mee met de appeloogst. Ook zijn hobby-cidermakers altijd welkom hun eigen ciders te maken op een iets grotere school dan thuis mogelijk is.
Vergisting?
Bij het maken van alcohol is vergisting een noodzakelijk proces. Hierbij worden suikers door middel van gist omgezet in alcohol en CO2. Gisten zijn micro-organismen die van nature voorkomen in fruit, maar ook apart gekweekt kunnen worden. Vergisting wordt ook wel fermentatie genoemd. Om de fermentatie stop te zetten, wordt de drank gepasteuriseerd om de micro-organismen te doden.
Geen ciderland
Van de ciderij leven is niet mogelijk, geeft Yntema toe: “dan zou ik bij de voedselbank staan.” Nederland is nog niet echt een ciderland, maar Yntema doet zijn best om dat te veranderen. “We staan ook op markten om mensen te laten proeven. Ze vinden het dan toch wel lekker.”
Het hele proces van het plukken van de appels tot de verkoop, duurt zo’n twee jaar. “Je moet een hoop geduld hebben. Dat is wel grappig, want ik heb geen geduld,” vertelt Yntema.
Ondanks dat de cider aan de man brengen in Nederland zo zijn uitdagingen kent, was een ciderij in Engeland nooit een optie. “Ik was altijd van plan om het pad terug te nemen, zoals Piter Wilkens zingt.”