Voorzichtig plakt een medewerker van sociale werkvoorziener Empatec een reep folie op de verwarming van Marijke in Lemmer. Eerder heeft hij al tochtstroken aangebracht in huis, een paar lampjes vervangen en een douchemeter ingesteld.
Het is de bedoeling om op deze manier de energierekening te verlagen. Empatec voert het werk uit in samenwerking met een energiecoach die wordt betaald door de gemeente De Fryske Marren. Samen zijn zij onderdeel van een speciale ‘fix-brigade’.
Fix-brigade
Die brigade helpt mensen met lage inkomens met praktische maatregelen om energie te besparen. Dat kan bijvoorbeeld door radiatorfolie aan te brengen, strips tegen de tocht of het goed instellen van de verwarmingsketel.
In heel Nederland zijn in 31 gemeenten fix-brigades actief. In Fryslân zit eentje, in De Fryske Marren:
In andere gemeenten zijn vergelijkbare initiatieven te vinden onder een andere naam.
Maar de fix-brigades duiken vandaag specifiek op in het advies Eerlijk verduurzamen: randvoorwaarden voor rechtvaardig beleid van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). Dat advies is woensdag aangeboden aan demissionair minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei.
Verduurzaming loopt vast
De raad schrijft onder andere dat panden met PFAS en auto’s met een benzine- of dieselmotor op termijn niet meer verkocht moeten worden. Verder moet de overheid onderzoek doen naar een ‘duurzaamheidsheffing op vervuilende consumptie’.
Wat doet de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur?
De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) is een adviesorgaan van de Nederlandse overheid. Ze geven advies en rapporten over hoe beleid op het gebied van milieu, duurzaamheid, ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur effectiever, duurzamer en eerlijker kan worden gemaakt.
Die adviezen worden aangeboden aan ministers en staatssecretarissen. De Rli kan zelf geen besluiten nemen.
Volgens het advies is het tijd voor ‘krachtigere instrumenten die duurzaamheid tot de standaard maken’, omdat de verduurzaming van ons land vastloopt.
Dat komt omdat het bestaande beleid volgens de raad te vrijblijvend is. Bovendien zou het niet eerlijk zijn.
Lokale initiatieven
Vaak wordt gezegd dat extra maatregelen, bijvoorbeeld zonnepanelen, een warmtepomp of extra isoleren, te veel kosten voor mensen met een kleine beurs. Maar volgens het rapport klopt dat niet; juist deze groepen zouden op lange termijn juist profiteren van goedkopere energie en groenere wijken.
Daarom zou de overheid zich sterk moeten maken om achterblijvers te helpen. Wat bijvoorbeeld werkt, zegt de raad, is wanneer gemeenten lokale initiatieven steunen, bijvoorbeeld met een fix-brigade.
Kwetsbare groepen meenemen
Kwetsbare huishoudens zouden vaker last hebben van problemen zoals luchtvervuiling en klimaatverandering, terwijl hun ecologische voetafdruk relatief klein is.
Tegelijkertijd krijgen mensen met meer geld en een groter energieverbruik vaak meer financiële steun van de overheid, bijvoorbeeld voor zonnepanelen. Dat zorgt ervoor dat degenen die al bezuinigen, de rekening niet meer kunnen betalen.
In Lemmer is de fix-brigade inmiddels klaar in het huis van Marijke. Tijd voor de volgende woning in de wijk.
Om ook daar de winter prettiger, en met een lagere energierekening, tegemoet te gaan.
