Inwoners, grondeigenaren, ondernemers en andere belanghebbenden kunnen tijdens een inloopbijeenkomst op donderdagavond 11 juni in Haskerhorne de plannen bekijken voor de nieuwe hoogspanningsverbinding tussen Vierverlaten in Groningen en Ens in de Noordoostpolder. Tot en met 2 juli kunnen zij eventueel een zienswijze indienen.
Het grootste deel van het tracé loopt door Fryslân. In De Fryske Marren komt het stroomnet binnen aan de oostzijde van Terherne en gaat vervolgens langs Oudehaske tot aan het punt waar de gemeentes De Fryske Marren, Weststellingwerf en Heerenveen samenkomen richting de Noordoostpolder (Zie kaart hieronder).
Geen voordelen voor Fryslân
Voor de provincie Fryslân levert de nieuwe hoogspanningskabel geen voordeel op. De hoge masten doorsnijden hier wel het landschap, maar in de plannen krijgt het Friese stroomnet voor 2050 geen eigen aftak.
Met de kabel tussen Vierverlaten en Ens moet vooral opgewekte stroom van windparken op de Noordzee worden getransporteerd naar de rest van Nederland.
De aanleg van de kabel is een miljardenproject. Netbeheerder TenneT hoopt in 2030 te beginnen met de bouw van de nieuwe verbinding door Fryslân en dus de Fryske Marren.
Gemeente pleit voor zorgvuldigheid
Gemeente De Fryske Marren erkent de noodzaak van uitbreiding van het hoogspanningsnet. “Van de onderzochte alternatieven heeft het voorgestelde tracé op ons grondgebied de minste ruimtelijke impact. Tegelijkertijd heeft de verbinding grote gevolgen voor inwoners en het landschap”, zegt de gemeente in een schriftelijke reactie.
“Daarom pleiten wij voor een zorgvuldige uitwerking, toepassing van het voorzorgsbeginsel, heldere communicatie, ruimhartige compensatie voor getroffen inwoners en ondernemers en het volledig ondergronds brengen van het bestaande 110-kV-tracé langs het voorgenomen t380-kV tracé.”
De gemeente wil nauw betrokken blijven bij de verdere planvorming. Daarnaast dient het een zienswijze in op de ontwerp-voorkeursbeslissing van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Deze zienswijze wordt nog voor het zomerreces aan de gemeenteraad voorgelegd ter vaststelling.
Masten van 60 meter
De hoogspanningskabels komen aan dubbele masten van ongeveer 60 meter hoog te hangen. De route is op hoofdlijnen vastgesteld, maar de exacte locaties van de masten zijn nog niet bekend. Vanaf 2027 wordt het tracé verder uitgewerkt. In de periode 2027 en 2028 worden onder meer bodem- en veldonderzoeken uitgevoerd en starten gesprekken met perceeleigenaren die met het tracé te maken krijgen.
Provincie teleurgesteld over uitkoopregeling
De aanleg van de verbinding heeft gevolgen voor de omgeving. Woningen die zich binnen 100 meter van de masten bevinden, kunnen in aanmerking komen voor een uitkoopregeling. Voor bedrijven en agrarische erven geldt dat alleen het woongedeelte onder deze regeling valt. Gemeenten ontvangen vanuit het Rijk een compensatie van 150.000 euro per kilometer hoogspanningsverbinding die over hun grondgebied loopt.
De hoogte van deze compensatie heeft geleid tot kritiek vanuit de provincie Fryslân en verschillende betrokken gemeenten. Gedeputeerde Sijbe Knol liet tijdens een persbijeenkomst weten teleurgesteld te zijn over de bijdrage die het Rijk beschikbaar stelt voor de aanleg van de verbinding door Fryslân.
Volgens TenneT wordt bij de verdere uitwerking doorgaans gekeken naar een zone van ongeveer 100 meter aan weerszijden van de voorkeursroute. Daardoor betekent een ligging van een perceel onder of nabij de route niet automatisch dat er ook een mast op dat perceel komt.
Inloopbijeenkomst
Tijdens de bijeenkomst op donderdagavond 11 juni in Haskerhorne wordt informatie gegeven over de voorkeursroute van de verbinding, de mogelijke effecten op landschap en gezondheid en de compensatieregelingen voor omwonenden.
De bijeenkomst wordt georganiseerd door netbeheerder TenneT en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en vindt plaats op donderdag 11 juni van 19.00 tot 21.00 uur in Trefpunt Haskerhorne.Ook kunnen bezoekers vragen stellen over de rol van de nieuwe verbinding binnen het landelijke elektriciteitsnet en de aansluiting op bestaande hoogspanningsverbindingen.
Waarom een nieuwe verbinding?
Het gaat hier om de aanleg van een nieuwe hoogspanningsverbinding van 380 kilovolt (kV), de zwaarste vorm van hoogspanning binnen het Nederlandse elektriciteitsnet. Fryslân krijgt daarmee als laatste provincie van Nederland een aansluiting op de landelijke 380.000 volt-ringstructuur.
De verbinding loopt van Vierverlaten naar Ens en moet de transportcapaciteit van duurzame energie vergroten. Via de nieuwe lijn kan onder meer stroom van windparken op de Noordzee naar andere delen van Nederland worden vervoerd.
Daarnaast moet de verbinding het transport van elektriciteit van en naar Duitsland verbeteren en ruimte creëren op bestaande onderliggende stroomnetten.
Zienswijze indienen
Omdat het concept van de voorkeursroute momenteel ter inzage ligt, kunnen belanghebbenden eveneens een zienswijze indienen. Dit kan tot en met 2 juli. Een officieel bezwaar tegen de route is op dit moment nog niet mogelijk.
Alle reacties worden beoordeeld door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en meegenomen bij het vaststellen van de definitieve voorkeursbeslissing, die naar verwachting begin 2027 wordt genomen.