Met een zonnig weekend voor de boeg trekken veel mensen naar het terras, het strand of de tuin. Heerlijk zomerweer, maar volgens huidspecialist Fettje Bajema uit Balk wordt nog altijd onderschat hoe snel een huid kan verbranden. Vooral mensen met een lichte huid, sproeten of rood haar lopen extra risico.
Volgens Bajema kan het aan het begin van het zomerseizoen al binnen een half uur misgaan. De huid is dan nog niet gewend aan de zon en tussen 12.00 en 15.00 uur is de UV-straling bovendien het sterkst. “Hoe ljochter de hûd, hoe rapper je ferbrâne.”
Smeren blijft het belangrijkste advies
Dat een zonnebankbezoek bescherming biedt tegen de zomerzon, is volgens Bajema een misverstand. Ook schaduw biedt geen volledige bescherming, omdat UV-stralen via onder meer water en zand worden weerkaatst.
Daarom blijft goed insmeren het belangrijkste advies. Bajema raadt aan om zonnebrandcrème met factor 30 of 50 te gebruiken en dit elke twee uur opnieuw aan te brengen. “It belangrykste is: smarre.”
Verbranding is altijd huidschade
Veel mensen denken dat een beetje rood worden erbij hoort en uiteindelijk zorgt voor een mooi bruin kleurtje. Volgens Bajema klopt dat niet. Verbranding betekent dat de huid beschadigd raakt, waardoor de bruine kleur vaak juist sneller verdwijnt doordat de huid zich herstelt en gaat vervellen. “Minsken tinke: ik bin no ferbrând. Hjoed in tomaatsje, moarn in sûkelaadsje. Mar je ha wol beskeadiging tabrocht.”
Wie zich goed beschermt tegen de zon, bouwt volgens haar geleidelijk een mooiere en langdurigere bruining op. Dat is niet alleen beter voor het uiterlijk van de huid, maar ook voor de gezondheid. UV-straling is namelijk een belangrijke oorzaak van huidveroudering.
Schade kan op langere termijn gevolgen hebben
De gevolgen van verbranding verdwijnen niet zodra de roodheid wegtrekt. Beschadigingen aan huidcellen stapelen zich op en kunnen op termijn leiden tot huidveroudering, pigmentproblemen en huidkanker. “Hoe faker je ferbrâne, hoe mear kâns der op is.”
Bajema ziet in haar praktijk regelmatig mensen met verdachte plekjes die zij doorverwijst naar de huisarts.
Toch verbrand? Blijf uit de zon
Wie toch te lang in de zon heeft gezeten, doet er volgens Bajema goed aan de huid eerst te verkoelen en daarna te verzorgen met een aftersun.
Belangrijker is echter om de huid rust te geven en verdere blootstelling aan de zon enkele dagen te vermijden. “Bliuw foaral út de sinne. De hûd is ferbrând, is skansearre en moat de kâns krije om te genêze.”
Positieve effecten
Volgens Bajema hoeven mensen de zon zeker niet te vermijden. Zonlicht is belangrijk voor de aanmaak van vitamine D, maar genieten moet wel met verstand gebeuren. Haar advies voor het weekend is dan ook eenvoudig: smeer regelmatig, draag een pet of hoed en wees extra voorzichtig met kinderen, omdat hun huid nog kwetsbaarder is.
“De sinne is hearlik, we ha de sinne ek echt nedich. We moatte der ek fan genietsje. Mar wol mei mate”, besluit zij.