Zeg je Langweer, dan zeg je café De Drie Zwaantjes. Nadat in 2024 in de voormalige bovenzaal drie appartementen boven het café werden opgeleverd, kwamen er klachten van de bovenburen over geluidsoverlast. Op dit moment is gemeente De Fryske Marren aan zet, nadat de bovenburen vorig jaar een handhavingsverzoek hadden gedaan.
Vooropgesteld, café De Drie Zwaantjes, dat dateert van 1850, hoeft niet te sluiten. Maar de kans is wel aanwezig dat de openingstijden moeten worden ingeperkt of dat er extra geluidswerende maatregelen moeten worden genomen.
“As wy mar beheind iepen kinne, en dit plak net mear funksjoneare kin as doarpskafee, is dit finansjeel net helber. As der beheiningen oplein wurde, kin ik de tinte likegoed slute”, zegt Aagje Faber, die sinds 2020 uitbater van het pand in Langweer is.
Oplossing nog niet gevonden
Faber zegt te begrijpen dat de bovenburen ’s nachts rustig willen slapen. “Wy ha yn it begjin ek wol fan alles besocht om ta in oplossing te kommen. Sa ha ik al in doardranger pleatst, om it klappen fan de doar te beheinen, filtsjes ûnder de barkrukken dien en de iepeningstiden oanpast, mar dochs blykte dat net foldwaande te wêzen.”
De appartementenbewoners bevestigen in een gezamenlijke schriftelijke reactie dat er verschillende gesprekken zijn gevoerd en verschillende oplossingen besproken. “Helaas hebben deze niet geleid tot het beëindigen van de geluidsoverlast. Daarom zijn uiteindelijk de gemeente en onze juridische vertegenwoordigers betrokken geraakt.”
Na een jaar dienden de bovenburen in 2025 een handhavingsverzoek in bij de gemeente, met het verzoek om Faber beperkende maatregelen op te leggen, zodat zij in de nachtelijke uren van hun rust kunnen genieten. Die procedure loopt op dit moment nog.
Geluidslekken
“Ut mjittings fan de gemeente en FUMO docht bliken dat der in oantal lûdslekken yn de apparteminten sitte. It ienige dat eins noch kin is dat der in deugdlike isolearring komt, sadat de minsken boppe sa min mooglik lêst fan it lûd hawwe. Mar wie de kosten beteljen giet is fansels wol de grutte fraach”, zegt Faber.
De overlast waar het in deze procedure om gaat, beperkt zich volgens de appartementbewoners niet tot incidentele evenementen, maar doet zich structureel voor in de weekenden. Het gaat daarbij volgens de bovenburen om harde muziek, luid gezang en bastonen die tot diep in de nacht hoorbaar zijn.
“Op sommige momenten kun je vanuit de woning letterlijk meezingen met de muziek en zijn trillingen duidelijk merkbaar. De discussie gaat daarom niet over de vraag óf een café geluid mag maken, maar over de vraag of de geldende geluidsnormen worden nageleefd.”
Volgens de bovenburen gaat het niet alleen om hun persoonlijke beleving. “Inmiddels zijn meerdere onafhankelijke geluidsmetingen uitgevoerd waarbij overschrijdingen van de geldende geluidsnormen zijn vastgesteld. Op basis daarvan loopt momenteel een handhavingstraject bij de gemeente.”
Akkoestisch rapport
Gemeente De Fryske Marren gaat volgens Faber overigens ook niet helemaal vrijuit. Zij verzuimden om bij de bouw van de appartementen een akoestisch rapport op te laten stellen, iets wat bij nieuwbouw een eis is. “De gemeente seit dat it om ferbou giet, en dan hoecht it net.”
Juridisch getouwtrek
Al het juridische getrouwtrek gaat Faber niet in de koude kleren zitten. “Alles wat ik hjir omset giet op it stuit streekrjocht nei myn advocaat.” Toch is ze strijdbaar: “Ik ha in hiel grut hert foar dizze saak, dus ik lit my net op de kop sitte. As it moat lit ik it foar de rjochter komme”, zegt ze geëmotioneerd.
Als de kroeg moet sluiten omdat het financieel niet meer haalbaar is vanwege beperkende maatregelen, zou dat volgens Faber een gemis zijn voor Langweer. “It doarp hat dan gjin café mear. Dit is net allinich in kroeg en feest, mar ek in sosjale hoekstien foar Langwar, dêr’t de jeugd terjochte kin, mar yn de wintermoannen komme minsken hjir ek byinoar.”
De bovenburen schrijven dat het café wat hun betreft niet hoeft te verdwijnen. “Integendeel. De Drie Zwaantjes is al jarenlang een begrip in Langweer en vervult een belangrijke maatschappelijke functie binnen het dorp.”
Hoop op structurele oplossing
“Wij hopen op een structurele oplossing waarbij zowel het café als de woningen op een goede manier naast elkaar kunnen bestaan. Dat betekent wat ons betreft dat de geldende geluidsnormen worden nageleefd en dat, waar nodig, passende maatregelen worden getroffen om geluidsoverlast te beperken.”
“Wij geloven dat wonen en ondernemen prima samen kunnen gaan, mits beide belangen worden gerespecteerd en de geldende regels worden nageleefd.”
“Deze kwestie gaat wat ons betreft dan ook niet over vóór of tegen een café. Het gaat erom dat wonen en ondernemen op dezelfde locatie op een goede en duurzame manier naast elkaar kunnen bestaan.”
Steun uit het dorp
Een korte rondgang door het centrum van het dorp leert dat de dorpsbewoners Faber steunen. Faber: “Ik fiel my hiel bot steund, dat is ek it moaie fan Langwar, as der wat oan de hân is dan komme we mei-inoar foar inoar op.”
De bovenburen laten weten dat zij bij de aankoop wisten dat ze boven een café kwamen te wonen. “Wij zijn zelf Friezen en kennen Langweer goed. Juist de levendigheid van het dorp sprak ons aan. Een dorpscafé hoort bij Langweer en incidentele evenementen, zoals de SKS en andere dorpsactiviteiten, maken daar onderdeel van uit. Daar hebben wij nooit bezwaar tegen gehad.”
“Ook wanneer je een appartement boven een café koopt of huurt, mag je ervan uitgaan dat de exploitatie van dat café plaatsvindt binnen de geldende wet- en regelgeving, waaronder de geldende geluidsnormen.”